CILËSITË E BASHKËSHORTIT TË MIRË

1. Besimi dhe morali i mirë janë baza e mirësisë
2. Përmbushja e detyrimeve dhe e të drejtave
3. Përshtatshmëria dhe harmonia ndërmjet bashkëshortëve
4. Xhelozia e drejtë, toleranca dhe ruajtja e dëlirësisë

---

Lavdia i takon Allahut, i Cili na krijoi bashkëshorte prej vetes sonë, që të gjejmë prehje tek ato, dhe vendosi ndërmjet bashkëshortëve dashuri dhe mëshirë.

Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, të Vetmit, pa ortak, dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij. Paqja dhe bekimet e shumta të Allahut qofshin mbi të.

E më pas:

O robër të Allahut! Frikësojuni Allahut me devotshmëri të vërtetë dhe kini kujdes prej Tij në fshehtësi dhe në vetmi.

Allahu i Lartësuar thotë:

“O ju që keni besuar! Frikësojuni Allahut ashtu siç duhet t’i frikësoheni dhe mos vdisni ndryshe veçse duke qenë muslimanë.”

---

Besimi dhe morali i mirë janë baza e mirësisë

O robër të Allahut!

Fatime bint Kajs, Allahu qoftë i kënaqur me të, ishte prej grave të para muhaxhire. Burri i saj e kishte shkurorëzuar përfundimisht dhe ajo erdhi te i Dërguari i Allahut ﷺ për ta pyetur rreth disa çështjeve të shkurorëzimit.

Pasi iu përgjigj, Profeti ﷺ i tha:

“Kur të të përfundojë ideti, më lajmëro.”

Fatimja tregon:

“Kur më përfundoi ideti, më kërkuan për martesë disa burra, ndër ta Muaviu dhe Ebu Xhehmi.”

Profeti ﷺ i tha:

“Muaviu është i varfër dhe nuk ka pasuri, ndërsa Ebu Xhehmi është i ashpër me gratë – ose i godet gratë – por martohu me Usame ibn Zejdin.”

Ajo thotë:

“U martova me të dhe Allahu më nderoi me Ibn Zejdin dhe më dha mirësi përmes tij.”

E si të mos ishte e nderuar me Usame ibn Zejdin, kur ai ishte i dashuri, biri i të dashurit?

Profeti ﷺ e merrte atë dhe Hasanin dhe thoshte:

“O Allah! Duaji këta të dy, sepse unë i dua ata.”

O robër të Allahut!

Martesa është prej traditës së të dërguarve, ndërsa familja muslimane është themeli i parë mbi të cilin ndërtohet shoqëria. Me përmirësimin e këtij themeli përmirësohet edhe umeti, ndërsa prishja e tij është paralajmërim për prishjen dhe humbjen e shoqërisë.

Allahu ka ligjësuar shumë shkaqe që ndihmojnë në përmirësimin dhe qëndrueshmërinë e familjes. Ndër më të rëndësishmet prej tyre është mirësia e të dy bashkëshortëve, e veçanërisht e burrit, të cilin Allahu e ka bërë përgjegjës për gruan dhe familjen e tij.

Atëherë, cilat janë cilësitë e bashkëshortit të mirë?

Cilësia e parë dhe më e rëndësishme është besimi në Allahun.

Allahu ia ka ndaluar gruas muslimane martesën me jobesimtarin. Ai thotë:

“O ju që keni besuar! Kur t’ju vijnë besimtaret si emigrante, provoni besimin e tyre. Allahu e di më së miri besimin e tyre. Nëse bindeni se ato janë besimtare, mos i ktheni tek jobesimtarët. Ato nuk janë të lejuara për ta dhe as ata nuk janë të lejuar për to.” (El-Mumtehine, 10)

Besimi në Allahun dhe qëndrueshmëria në bindjen ndaj Tij janë baza e çdo mirësie, burimi i dritës dhe gjallëria e jetës.

Çfarë mirësie mund të pritet prej një njeriu të prishur, i cili nuk ka fe që ta pengojë nga shkelja e ndalesave të Allahut?

Prandaj Allahu i Lartësuar thotë:

“Martoni të pamartuarit prej jush dhe të mirët prej robërve dhe robëreshave tuaja. Nëse janë të varfër, Allahu do t’i pasurojë nga mirësia e Tij. Allahu është Gjerë në mirësi dhe i Gjithëdijshëm.” (En-Nur, 32)

Profeti ﷺ ka thënë:

“Mos shoqëro askënd përveç besimtarit dhe ushqimin tënd le ta hajë vetëm i devotshmi.”

Qëndrueshmëria në fe është kapja pas bindjes ndaj Allahut dhe Sunnetit të të Dërguarit të Tij ﷺ.

Bashkëshorti i mirë është ai që i frikësohet Zotit të tij edhe kur është vetëm, e frikësohet Atë në fshehtësi dhe feja e tij e pengon nga mëkati, shthurja dhe padrejtësia. Ai ndalet te kufijtë e Allahut.

Për këtë arsye, Omer ibn Abdulazizi, Allahu e mëshiroftë, ka thënë:

“I devotshmi është i frenuar; nuk mund të bëjë çdo gjë që dëshiron.” (4)

Ndërsa ai që është mëkatar, e lë namazin, kryen të këqija, nuk kujdeset nëse fitimi i tij është hallall apo haram dhe është i vrazhdë e fjalëkeq, është si bima e keqe që nuk jep tjetër veçse fryt të keq.

Kur një burrë e pyeti Hasan el-Basriun, Allahu e mëshiroftë:

“Kam një vajzë dhe kanë ardhur për ta kërkuar për martesë. Me kë ta martoj?”

Ai iu përgjigj:

“Martoje me atë që i frikësohet Allahut. Nëse e do, do ta nderojë, e nëse nuk e do, nuk do t’i bëjë padrejtësi.”

Po, o baba!

Ai që nuk i frikësohet Allahut nuk është i besueshëm për nderin e vajzës tënde. Ai që e tradhton të parin që i ka dhënë mirësi – Allahun – nuk mund të pritet që ta ruajë besën ndaj teje.

Prandaj Imam Sha‘biu ka thënë:

“Kush e marton vajzën e tij me një mëkatar, e ka këputur lidhjen farefisnore me të.”

Prej mirësisë së bashkëshortit është gjithashtu që ai të jetë pasues i Sunnetit dhe jo prej njerëzve të bidatit dhe devijimit, sepse sprovat rrëmbejnë shpejt dhe zemrat janë të dobëta.

Fudajl ibn Ijadi, Allahu e mëshiroftë, ka thënë:

“Kush e marton vajzën e tij të nderuar me një bidatçi, e ka këputur lidhjen farefisnore me të.”

---

Morali i mirë

Prej cilësive më të rëndësishme të bashkëshortit të mirë është morali i mirë.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Kur t’ju vijë për martesë dikush me fenë dhe moralin e të cilit jeni të kënaqur, martojeni. Nëse nuk e bëni këtë, do të ketë sprovë në tokë dhe prishje të madhe.”

Bashkëshorti i mirë është:

• i sinqertë dhe nuk gënjen;
• besnik dhe nuk tradhton;
• i drejtë dhe nuk bën padrejtësi;
• bujar dhe nuk është koprrac;
• i dëlirë dhe nuk është i turpshëm në fjalë;
• modest dhe nuk është mendjemadh;
• i matur dhe nuk nxiton;
• i vendosur dhe nuk e toleron tejkalimin e kufijve;
• i durueshëm në sprova;
• i mëshirshëm, i butë dhe i lehtë në sjellje.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Banorët e Xhenetit janë tre: një udhëheqës i drejtë, bamirës dhe i ndihmuar në të mirë; një njeri i mëshirshëm dhe zemërbutë ndaj çdo të afërmi dhe muslimani; dhe një njeri i dëlirë, që ruhet nga e ndaluara, edhe pse ka familje për të mbajtur.”

Gjithashtu ka thënë:

“Të drejtët do të jenë tek Allahu mbi minbere prej drite, në të djathtë të të Gjithëmëshirshmit – dhe të dyja duart e Tij janë të djathta – ata që janë të drejtë në gjykimin e tyre, ndaj familjeve të tyre dhe ndaj atyre që kanë nën përgjegjësi.”

---

Përmbushja e detyrimeve dhe e të drejtave

Bashkëshorti i mirë nuk i neglizhon përgjegjësitë që Allahu ia ka obliguar ndaj gruas dhe fëmijëve.

Ai kujdeset për fenë dhe jetën e tyre, përpiqet ta vendosë fenë e Allahut në familje aq sa ka mundësi, përmes mësimit, udhëzimit, këshillës dhe mbjelljes së besimit.

Po ashtu, ai shpenzon për ta në mënyrë të drejtë, pa shpërdorim dhe pa koprraci.

Allahu i Lartësuar thotë:

“Burrat janë përgjegjës për gratë, për shkak të asaj me të cilën Allahu i ka dalluar disa prej tyre ndaj disa të tjerëve dhe për shkak se ata shpenzojnë nga pasuria e tyre.” (En-Nisa, 34)

Një burrë e pyeti të Dërguarin e Allahut ﷺ:

“Cila është e drejta e gruas së njërit prej nesh ndaj tij?”

Ai ﷺ tha:

“Ta ushqesh kur ushqehesh edhe ti, ta veshësh kur vishesh edhe ti, të mos e godasësh në fytyrë, të mos e fyesh dhe të mos e braktisësh përveçse brenda shtëpisë.”

Bashkëshorti i mirë e mbron familjen e tij nga e keqja, ua lehtëson barrët e jetës dhe nuk i ekspozon ata ndaj situatave të panevojshme të përzierjes me burra.

Ja Musai عليه السلام, për të cilin Allahu thotë:

“Kur Musai i tha familjes së tij: ‘Vërtet, kam parë një zjarr. Do t’ju sjell prej andej ndonjë lajm ose një copë të ndezur zjarri, që të mund të ngroheni.’” (En-Neml, 7)

---

Përshtatshmëria dhe harmonia ndërmjet bashkëshortëve

Bashkëshorti i mirë është ai që është i përshtatshëm për gruan e tij.

Përshtatshmëria e parë dhe më e rëndësishme është ajo në fe, pastaj vjen pranimi dhe harmonia.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Zgjidhni mirë për pasardhësit tuaj, martohuni me të përshtatshmit dhe martoni tek ata.”

Prej harmonisë është edhe përshtatshmëria në moshë.

Fatimen, vajzën e të Dërguarit të Allahut ﷺ, e kërkuan për martesë Ebu Bekri dhe Omeri, Allahu qoftë i kënaqur me ta, ndërsa i Dërguari i Allahut ﷺ tha:

“Ajo është e re.”

Më pas e kërkoi Aliu dhe Profeti ﷺ e martoi me të.

Prej harmonisë është gjithashtu pranimi dhe kënaqësia e ndërsjellë.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Shpirtrat janë si ushtri të tubuara: ata që njihen mes vete afrohen, ndërsa ata që nuk përshtaten mes vete largohen.”

Urve ibn Zubejri, Allahu e mëshiroftë, transmeton se Omer ibn Hattabi, Allahu qoftë i kënaqur me të, ka thënë:

“Askush të mos e detyrojë vajzën e tij të martohet me një burrë që asaj nuk i pëlqen, sepse edhe ato duan atë që doni edhe ju.”

---

Mirësjellja dhe toleranca ndaj bashkëshortes

Bashkëshorti i mirë është ai që vepron sipas porosisë së të Dërguarit të Allahut ﷺ:

“Silluni mirë me gratë, sepse gruaja është krijuar nga brinja dhe pjesa më e lakuar e brinjës është pjesa e sipërme e saj. Nëse përpiqesh ta drejtosh plotësisht, do ta thyesh, ndërsa nëse e lë, ajo do të vazhdojë të jetë e lakuar. Prandaj, silluni mirë me gratë.”

Bashkëshorti i mirë e di se gruaja ka natyrën dhe veçoritë e saj, të cilat përputhen me natyrën dhe përgjegjësitë për të cilat është krijuar.

Prandaj, ai nuk e trajton atë sikur të ishte burrë.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Besimtari të mos e urrejë besimtaren. Nëse nuk i pëlqen një cilësi e saj, do t’i pëlqejë një cilësi tjetër.”

Bashkëshorti i mirë di të kalojë mbi disa gjëra dhe nuk kërkon hollësi për çdo gabim; sillet me urtësi dhe mirëkuptim, pa bërë kompromis me të vërtetën.

Allahu i Lartësuar, duke treguar për Profetin ﷺ, thotë:

“Kur Profeti ia besoi njërës prej grave të tij një fjalë fshehurazi dhe ajo e tregoi atë, ndërsa Allahu ia bëri të ditur atij, ai i përmendi një pjesë dhe një pjesë tjetër e la mënjanë.” (Et-Tahrim, 3)

Profeti ﷺ ka thënë:

“Gruaja është krijuar nga një brinjë. Nëse përpiqesh ta drejtosh plotësisht, do ta thyesh; prandaj sillu me urtësi ndaj saj që të jetosh mirë me të.”

Allahu e mëshiroftë Imam Ahmed ibn Hanbelin, i cili ka thënë:

“Mirëqenia ka dhjetë pjesë dhe të gjitha ato janë në aftësinë për të kaluar mbi disa gjëra.”

---

Xhelozia e drejtë dhe ruajtja e nderit

Bashkëshorti i mirë është burrë që ka cilësitë e burrërisë.

Ai e ruan nderin dhe familjen e tij dhe ka xhelozi të drejtë, pa akuza dhe pa dyshime të pabaza. Nuk hulumton të metat dhe fshehtësitë e familjes, por njëkohësisht nuk pranon të keqen.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Ka prej xhelozisë atë që Allahu e do dhe ka prej saj atë që Allahu e urren. Xhelozia që Allahu e do është ajo kur ekziston shkak për dyshim, ndërsa xhelozia që Allahu e urren është ajo kur nuk ka asnjë shkak për dyshim.”

Gjithashtu, Profeti ﷺ ka thënë:

“Nëse fillon t’i hulumtosh të metat dhe fshehtësitë e njerëzve, do t’i prishësh ata ose do të jesh afër t’i prishësh.”

---

Allahu më dhëntë mua dhe juve bereqet në Kur’anin Madhështor dhe na bëftë dobi me ajetet dhe përkujtimin e urtë që gjendet në të.

E lus Allahun të më falë mua dhe juve. Kërkoni falje prej Tij, sepse Ai është Falësi i Madh dhe Mëshirëploti.

HUTBEJA E DYTË

Lavdia i takon Allahut. Paqja dhe bekimet qofshin mbi të Dërguarin e Allahut, mbi familjen e tij, shokët e tij dhe mbi të gjithë ata që e pasojnë atë.

E më pas:

Kujdesi për dëlirësinë dhe nevojat e bashkëshortes

Bashkëshorti i mirë kujdeset për dëlirësinë e gruas së tij dhe përmbush nevojat e saj bashkëshortore, sepse kjo është prej qëllimeve më të mëdha të martesës.

Profeti ﷺ e qortoi Abdullah ibn Amër ibn Asin, Allahu qoftë i kënaqur me të dy, për shkak se ishte angazhuar tepër me adhurim duke lënë pas dore familjen e tij, dhe i tha:

“Vërtet, trupi yt ka të drejtë mbi ty, sytë e tu kanë të drejtë mbi ty dhe gruaja jote ka të drejtë mbi ty.”

Në këtë kohë, kur sprovat janë shtuar, është me vend që bashkëshorti i mirë të bëjë atë që e kënaq syrin e gruas së tij dhe ia afron zemrën.

Ai kujdeset për pastërtinë dhe pamjen e tij, zbukurohet për të, nuk e nënçmon atë për veprimet, ushqimin apo fjalët e saj, por e lavdëron, i thotë fjalë të mira dhe e rrethon me dashuri e mëshirë.

Allahu qoftë i kënaqur me Abdullah ibn Abbasin, i cili ka thënë:

“Më pëlqen të zbukurohem për gruan time, ashtu siç më pëlqen që ajo të zbukurohet për mua, sepse Allahu i Lartësuar thotë: ‘Edhe ato kanë të drejta të barabarta me detyrimet e tyre, sipas asaj që është e drejtë/arsyeshme (El-Bekare, 228) .’”

---

Porosia gjithëpërfshirëse e Profetit ﷺ

O burra!

Mbajeni mend këtë porosi gjithëpërfshirëse të Profetit ﷺ:

“Më i miri prej jush është ai që është më i mirë me familjen e tij, ndërsa unë jam më i miri prej jush me familjen time.”

---

LUTJE

O Allah! Na ndihmo dhe mos ndihmo kundër nesh; na jep fitore dhe mos u jep fitore të tjerëve kundër nesh; bëj që kurthi të jetë në dobinë tonë dhe jo kundër nesh; dhe na ndihmo kundër atyre që na bëjnë padrejtësi.

O Allah! Na dhuro siguri në vendet tona, përmirëso prijësit dhe drejtuesit tanë dhe bëj që drejtimi ynë të jetë në duart e atyre që të frikësohen Ty, që janë të devotshëm ndaj Teje dhe që ndjekin kënaqësinë Tënde.

O Allah! Ji në ndihmë të vëllezërve tanë të dobësuar kudo që ndodhen dhe cakto për ta fitore dhe çlirim të afërt.

---

O robër të Allahut!

Përmendeni Allahun shumë dhe madhërojeni Atë në mëngjes dhe në mbrëmje.

Dhe lutja jonë e fundit është:

Lavdia i takon Allahut, Zotit të botëve.