MARRJA NË PYETJE E KRIJESAVE NË DITËN E KIAMETIT

Temat kryesore

1. Pashmangshmëria e pyetjes dhe e llogarisë
2. Kategoritë e njerëzve në Ditën e Kiametit për sa i përket llogarisë
3. Për çfarë do të merret njeriu në llogari?
4. “Llogariteni veten para se të merreni në llogari”

---

Hyrje

Lavdia i takon Allahut, Tubuesit të njerëzve për Ditën e Llogarisë, Falësit të mëkatit, Pranuesit të pendimit dhe të Ashprit në dënim.

Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, të Vetmit, i Cili nuk ka ortak, dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij. Paqja dhe bekimet e shumta të Allahut qofshin mbi të.

E më pas:

Kini frikë Allahun, o robër të Allahut, me një devotshmëri të vërtetë ndaj Tij dhe jini të vetëdijshëm për mbikëqyrjen e Tij në fshehtësi dhe në vetmi.

“O ju që besuat! Kini frikë Allahun ashtu si i takon Atij dhe mos vdisni ndryshe, veçse duke qenë muslimanë.” [Ali -Imran: 102]

---

1. Pashmangshmëria e pyetjes dhe e llogarisë

O rob i Allahut!

A e di cili është harresa më e rrezikshme që kërcënon jetën e njeriut?

Ja përgjigjja:

Profeti ﷺ thotë:

“Do të sillet robi në Ditën e Kiametit dhe Allahu do t’i thotë: ‘O filan! A nuk të nderova, a nuk të dhashë pozitë, a nuk të martova, a nuk t’i nënshtrova kuajt dhe devetë dhe a nuk të lashë të prijësh e të merrje pjesën e prijësit?’

Ai do të thotë: ‘Po.’

Allahu do t’i thotë: ‘A mendoje se do të më takoje?’

Ai do të thotë: ‘Jo.’

Atëherë Allahu do t’i thotë: ‘Atëherë Unë do të të lë ashtu siç më harrove ti Mua.’”

Kjo është harresa e takimit me Allahun — harresa e llogarisë.

Allahu e porositi profetin e Tij, Davudin عليه السلام, duke i thënë:

“O Davud! Ne të kemi bërë mëkëmbës në tokë, prandaj gjyko ndërmjet njerëzve me drejtësi dhe mos shko pas dëshirave dhe tekave, sepse ajo të largon nga rruga e Allahut. Vërtet, ata që largohen nga rruga e Allahut do të kenë dënim të rëndë, për shkak se e harruan Ditën e Llogarisë.” [Sad: 26]

O robër të Allahut!

Pasha Allahun, ne do të tubohemi të gjithë në kohën e caktuar të një Dite madhështore dhe pastaj, pa dyshim, do të merremi në llogari.

Allahu është betuar duke thënë:

“Pasha Zotin tënd, Ne do t’i marrim në pyetje të gjithë, për atë që kanë vepruar.” [El-Hixhr: 92–93]

Është pyetja që Zoti i Madhërisë do t’ia drejtojë secilit prej nesh.

Ai thotë:

“Tubojini ata që bënë padrejtësi, shokët e tyre (djaj) dhe ata që adhuronin përveç Allahut, dhe drejtojini drejt rrugës së Xhehenemit. Ndalini ata, sepse ata do të merren në pyetje.” [Es-Saffat: 22–24]

---

Allahu do t’i pyesë të dërguarit dhe popujt

Allahu do t’i pyesë të dërguarit dhe do t’i pyesë popujt, ndonëse Ai di çdo gjë.

Do t’i pyesë të dërguarit:

A ua përcollën popujve të tyre mesazhin e Zotit të tyre? Dhe si iu përgjigjën njerëzit?

Allahu i Lartësuar thotë:

“Ne patjetër do t’i pyesim ata tek të cilët u dërguan të dërguarit dhe patjetër do t’i pyesim edhe të dërguarit. Pastaj do t’ua tregojmë atyre me dije të plotë, sepse Ne kemi qenë të pranishëm.” [El-A‘raf: 6–7]

Dhe thotë:

“Ditën kur Allahu do t’i tubojë të dërguarit dhe do t’u thotë: ‘Si ju janë përgjigjur?’ Ata do të thonë: ‘Ne nuk kemi dije. Vërtet, Ti je Njohësi i të gjitha të fshehtave.’” [El-Maide: 109]

I Dërguari i Allahut ﷺ thotë:

“Do të vijë Nuhu me popullin e tij dhe Allahu i Lartësuar do t’i thotë: ‘A e përcollë mesazhin?’

Ai do të thotë: ‘Po, o Zoti im.’

Pastaj Allahu do t’i thotë popullit të tij: ‘A jua përcolli?’

Ata do të thonë: ‘Jo, nuk na erdhi asnjë profet.’

Atëherë Allahu do t’i thotë Nuhut: ‘Kush dëshmon për ty?’

Ai do të thotë: ‘Muhamedi ﷺ dhe umeti i tij.’

Atëherë ne do të dëshmojmë se ai e ka përcjellë mesazhin.”**

Pastaj Profeti ﷺ përmendi fjalën e Allahut:

“Dhe kështu Ne ju bëmë një umet të mesëm, që të jeni dëshmitarë ndaj njerëzve.” [El-Bekare: 143]

Ndërsa fjala “i mesëm” do të thotë: i drejtë.

---

Pyetja drejtuar Isait

Ja edhe Isai عليه السلام, i cili thirri në teuhid dhe fjala e parë që tha ishte:

“Unë jam rob i Allahut!” [Merjem: 3]

Mirëpo, pasi Allahu e ngriti tek Ai, njerëzit e hyjnizuan dhe ndryshuan fenë dhe rrugën e tij.

Allahu do ta pyesë atë, ndonëse e di shumë mirë të vërtetën:

“Dhe kur Allahu do të thotë: ‘O Isa, biri i Merjemes! A ti u the njerëzve: Më merrni mua dhe nënën time si dy të adhuruar përveç Allahut?’ Ai do të thotë: ‘I Lartësuar qofsh! Nuk më takonte mua të thosha atë që nuk kam të drejtë ta them. Sikur ta kisha thënë, Ti do ta dije. Ti e di çfarë ka në veten time, ndërsa unë nuk di çfarë ka tek Ti. Vërtet, Ti je Njohësi i të gjitha të fshehtave.

Unë nuk u kam thënë atyre asgjë tjetër përveç asaj që më urdhërove: Adhuroni Allahun, Zotin tim dhe Zotin tuaj! Dhe kam qenë dëshmitar mbi ta për sa kohë isha mes tyre. E kur më more, Ti ishe Mbikëqyrësi i tyre dhe Ti je Dëshmitar për çdo gjë.’” [El-Maide: 116–117]

Madje edhe Profeti ynë, Muhamedi ﷺ, Halili i të Gjithëmëshirshmit, thotë për veten:

“Vërtet, Zoti im do të më thërrasë dhe do të më pyesë: ‘A ua përcollë mesazhin robërve të Mi?’”

---

2. Kategoritë e njerëzve në Ditën e Llogarisë

Sa madhështore është Dita e Llogarisë!

Ajo është Dita e Shpërblimit dhe e Ndëshkimit, e ngritur mbi mëshirën dhe drejtësinë.

Asnjë shpirti nuk do t’i bëhet padrejtësi.

Allahu thotë:

“Sot çdo shpirt do të shpërblehet sipas asaj që ka fituar. Sot nuk ka padrejtësi. Vërtet, Allahu është i shpejtë në llogari.” [Gafir: 17]

Ata që hyjnë në Xhenet pa llogari dhe pa dënim

Prej mëshirës së Allahut në Ditën e Llogarisë është se disa njerëz do të hyjnë në Xhenet pa llogari dhe pa dënim.

A nuk shpreson të jesh prej tyre?

Profeti ﷺ thotë:

“Nga umeti im do të hyjnë në Xhenet shtatëdhjetë mijë njerëz pa llogari. Ata janë ata që nuk kërkojnë t’u bëhet rukje, nuk besojnë në ogure, nuk kërkojnë kurim me djegie dhe vetëm tek Zoti i tyre mbështeten.”

Ndoshta thua:

Sahabët dhe të devotshmit na kanë paraprirë drejt këtij mirësie dhe e kanë marrë të gjithë atë!

Atëherë ja përgëzimi për ty, o ti që kërkon udhëzimin!

Profeti ynë ﷺ thotë:

“Zoti im më ka premtuar se do të fusë në Xhenet nga umeti im shtatëdhjetë mijë njerëz, pa llogari dhe pa dënim; me çdo një mijë prej tyre edhe shtatëdhjetë mijë të tjerë, si dhe tri grushte prej grushteve të Tij.”

Atëherë përvishu punës!

Teuhidit të pastër!

Teuhidit të një robi, zemra e të cilit nuk lidhet me askënd tjetër përveç Zotit të tij: me dashuri, frikë, shpresë dhe mbështetje.

---

Ata që do të kenë llogari të lehtë

Prej mëshirës së Allahut në Ditën e Llogarisë është gjithashtu se Ai do t’ua bëjë disa prej robërve të Tij një llogari të lehtë.

Ata janë njerëzit të cilëve Allahu do t’ua japë librin e veprave në dorën e djathtë.

Allahu i Lartësuar thotë:

“Sa i përket atij të cilit do t’i jepet libri i tij në dorën e djathtë, ai do të merret në një llogari të lehtë dhe do të kthehet i gëzuar tek familja e tij.”

[El-Inshikak: 7–9]

Çfarë është llogaria e lehtë?

Një ditë, nëna jonë Aishja رضي الله عنها e dëgjoi Profetin ﷺ duke thënë:

“Nuk ka askënd që merret në llogari e të mos shkatërrohet!”

Ajo tha:

“O i Dërguari i Allahut! Allahu më bëftë kurban për ty! A nuk thotë Allahu i Lartësuar:

‘Sa i përket atij të cilit do t’i jepet libri i tij në dorën e djathtë, ai do të merret në një llogari të lehtë’?”

Ai ﷺ tha:

“Kjo është vetëm paraqitja e veprave. Ndërsa ai të cilit i bëhet llogaria hollësisht, do të shkatërrohet.”

Kuptimi i paraqitjes së veprave, ashtu siç ka thënë Profeti ﷺ, është:

“T’i shikohet libri i veprave dhe pastaj t’i falet.”

Ai është Bujari, i Cili nuk ua shqyrton robërve të Tij besimtarë çdo gjë deri në imtësi.

Ai vetëm ua kujton disa prej mëkateve të tyre, pastaj ua fal ato me mëshirën dhe bujarinë e Tij.

Këta janë njerëzit e së djathtës.

Allahu na bëftë neve dhe juve prej tyre!

---

3. Për çfarë do të na pyesë Allahu në Ditën e Kiametit?

Ndoshta pyet:

Për çfarë do të na pyesë Allahu në Ditën e Kiametit?

Profeti ﷺ të përgjigjet duke thënë:

“Ju do ta takoni Zotin tuaj dhe Ai do t’ju pyesë për veprat tuaja.”

---

Së pari: Për sinqeritetin në veprat tona

Allahu do të na pyesë për veprat tona të mira:

A i kemi bërë ato sinqerisht për Të apo i kemi bërë për dikë tjetër?

Sepse Allahu është krejtësisht i Panevojshëm për çdo ortakëri.

Prandaj, të parët me të cilët do të ndizet Xhehenemi janë tre njerëz prej atyre që vepruan për sy e faqe.

Veprat e tyre ishin të mëdha, por nuk ishin për Allahun.

Allahu do t’i marrë në llogari për to, ndërsa ata do të gënjejnë duke thënë:

“Ne i bëmë për Allahun!”

Por përfundimi i tyre do të jetë, ashtu siç ka thënë Profeti ﷺ:

“Pastaj do të urdhërohet për të, do të tërhiqet zvarrë me fytyrë dhe më pas do të hidhet në Zjarr.” (9)

---

Së dyti: Për mënyrën se si i kemi kryer veprat

Allahu do të na pyesë për veprat tona të mira:

• A i kemi kryer ashtu siç na ka urdhëruar?
• A kanë qenë të plota apo të mangëta?
• A kanë qenë të sakta apo janë bërë në kundërshtim me udhëzimin e Profetit ﷺ?

Profeti ﷺ thotë:

“Vepra e parë për të cilën njerëzit do të merren në llogari në Ditën e Kiametit është namazi.”

Pastaj tha:

“Zoti ynë, i Madhëruar dhe i Lartësuar, do t’u thotë engjëjve të Tij — ndonëse Ai e di më mirë: ‘Shikoni namazin e robit Tim: a e ka plotësuar apo e ka mangësuar?’

Nëse namazi i tij është i plotë, do t’i shkruhet i plotë.

E nëse ka mangësuar diçka prej tij, Allahu do të thotë:

‘Shikoni, a ka robi Im namaze vullnetare?’

Nëse ka namaze vullnetare, Ai do të thotë:

‘Plotësojani robit Tim detyrimin e tij me namazet vullnetare.’

Pastaj edhe veprat e tjera do të trajtohen në të njëjtën mënyrë.”**

---

Së treti: Për mirësitë që na janë dhënë

Allahu do të na pyesë edhe për mirësitë që na ka dhënë, madje edhe për ujin e ftohtë.

• A i kemi fituar ato në mënyrë hallall apo haram?
• A i kemi shpenzuar në atë që e kënaq Allahun?
• A e kemi falënderuar Allahun për to?

Allahu i Lartësuar thotë:

“Pastaj, atë Ditë, me siguri do të pyeteni për mirësitë.” [Et-Tekathur: 8]

Dhe thotë:

“Mos ndiq atë për të cilën nuk ke dije. Vërtet, dëgjimi, shikimi dhe zemra – për të gjitha këto njeriu do të merret në pyetje.” [El-Isra: 36]

Profeti ﷺ thotë:

“Këmbët e robit nuk do të lëvizin në Ditën e Kiametit derisa të pyetet:

– për jetën e tij: ku e kaloi; – për dijen e tij: çfarë veproi me të; – për pasurinë e tij: prej nga e fitoi dhe ku e shpenzoi; – dhe për trupin e tij: në çfarë e konsumoi.”

Gjithashtu Profeti ﷺ thotë:

“Gjëja e parë për të cilën robi do të pyetet në Ditën e Kiametit prej mirësive është që t’i thuhet: ‘A nuk ta dhamë trupin të shëndoshë dhe a nuk të dhamë të pije ujë të ftohtë?’”

---

Së katërti: Për amanetet dhe përgjegjësitë

Në Ditën e Kiametit do të pyetemi edhe për ato amanete dhe përgjegjësi që na janë ngarkuar dhe për të cilat Allahu, i Dërguari i Tij ﷺ dhe njerëzit na kanë besuar.

Profeti ﷺ ka thënë:

“Secili prej jush është bari dhe secili do të merret në pyetje për tufën e tij.

Prijësi që është mbi njerëzit është bari dhe do të merret në pyetje për ta.

Burri është bari i familjes së tij dhe do të merret në pyetje për ta.

Gruaja është kujdestare e shtëpisë së burrit të saj dhe e fëmijëve të tij dhe do të merret në pyetje për ta.

Robi është kujdestar i pasurisë së zotërisë së tij dhe do të merret në pyetje për të.

Pra, secili prej jush është bari dhe secili prej jush do të merret në pyetje për atë që i është besuar.”

Secili do të pyetet:

A e ruajti apo e shpërdoroi?

A e përmbushi amanetin apo e tradhtoi atë?

Si burri, ashtu edhe gruaja që ka përgjegjësi.

Nuk do të ketë favorizim për askënd.

Profeti ﷺ thotë:

“Vërtet, Allahu do ta pyesë çdo bari për atë që ia ka lënë në përgjegjësi: a e ruajti apo e shpërdoroi; madje do ta pyesë edhe burrin për familjen e tij.”

---

Përfundim

Allahu më dhëntë begati mua dhe juve në Kuranin Madhështor dhe na bëftë dobi mua dhe juve me ajetet dhe këshillat e urta që gjenden në të.

I kërkoj falje Allahut për veten time dhe për ju, prandaj kërkojini edhe ju falje Atij.

Vërtet, Ai është Falësi i Madh, Mëshirëploti.

HUTBEJA E DYTË

1. 4. “Llogariteni veten para se të merreni në llogari”

Lavdia i takon Allahut. Paqja dhe bekimet qofshin mbi të Dërguarin e Allahut, mbi familjen e tij, shokët e tij dhe mbi të gjithë ata që e pasojnë atë.

E më pas:

Një burrë e pyeti Profetin ﷺ:

“O i Dërguari i Allahut! Cilët prej besimtarëve janë më të mençurit?”

Ai ﷺ tha:

“Ata që e përmendin më së shumti vdekjen dhe që përgatiten më së miri për atë që vjen pas saj. Pikërisht ata janë të mençurit.” (15)

Besimtari i mençur është ai që e merr veten në llogari në këtë botë, para se Zoti i tij ta marrë në llogari.

Ai i shqyrton veprat e tij të mira:

A janë për Allahun apo për dikë tjetër?

A janë sipas udhëzimit të Profetit ﷺ, apo sipas rrugëve të atyre që sjellin risi dhe bidate në fe?

Ai e merr veten në llogari për mangësitë e tij dhe pendohet tek Zoti i tij.

Shikon:

A e ka përmbushur falënderimin për mirësitë që Allahu ia ka dhënë?

E merr veten në llogari edhe për ato amanete që Allahu ia ka besuar:

A i ka përmbushur apo ka treguar neglizhencë ndaj tyre?

Në këtë mënyrë, llogaria e tij në Ditën e Kiametit do të jetë më e lehtë.

---

LUTJE

O Allah! Na ndihmo dhe mos ndihmo kundër nesh; na jep fitore dhe mos u jep fitore të tjerëve kundër nesh; bëj që kurthi të jetë në dobinë tonë dhe jo kundër nesh; dhe na ndihmo kundër atyre që na bëjnë padrejtësi.

O Allah! Na dhuro siguri në vendet tona, përmirëso prijësit dhe drejtuesit tanë dhe bëj që drejtimi ynë të jetë në duart e atyre që të frikësohen Ty, që janë të devotshëm ndaj Teje dhe që ndjekin kënaqësinë Tënde.

O Allah! Ji në ndihmë të vëllezërve tanë të dobësuar kudo që ndodhen dhe cakto për ta fitore dhe çlirim të afërt.

---

O robër të Allahut!

Përmendeni Allahun shumë dhe madhërojeni Atë në mëngjes dhe në mbrëmje.

Dhe lutja jonë e fundit është:

Lavdia i takon Allahut, Zotit të botëve.